کتاب زُهَر

کتاب زُهَر

در اواخر سدۀ سيزدهم ميلادي، با تدوين کتاب «زُهَر» (Sefer ha-Zohar) تصوف رازآميز کابالا به صورت يک نظام فکري و عملي سامان‌يافته و منسجم درآمد و شکل نهايي خود را يافت. اين کتاب را «موسي بن شم تاو لئوني» (1240-1305) در سال‏هاي (1280-1286) نوشت. «زُهَر»، به معني «درخشش» و «جلال»، با واژه‌‏هاي مشابه در زبان عربي خويشاوند است. کتاب زُهَر نوشته‌هايي است در تفسير و تأويل تورات و ساير کتب مندرج در عهد عتيق به زبان «آرامي». اين کتاب به شيوۀ متون عرفاني رايج در دنياي اسلام تدوين شده که از زبان نماد و تمثيل و داستان‏هاي رازآميز براي بيان عقايد خود بهره مي‌بردند.

«موسي لئوني» براي معتبر کردن کتاب خود، آن را به گذشته‌هاي دور، به خاخامي به‏ نام «شمعون بن يوحاي» منتسب کرد که گويا در سدۀ دوم ميلادي مي‌زيست: شمعون بن يوحاي از چنگ رومي‌ها مي‌گريزد، به مدت 13 سال در غاري پناه مي‌گيرد، در اين مدت به عبادت و تفکر مي‌پردازد و سرانجام رازهاي هستي بر او آشکار مي‌شود. موسي به‌کلي منکر تدوين اين کتاب بود و ادعا مي کرد يک زن يهودي و دخترش برخي دستنوشته‌هاي قديمي را در اختيار او نهادند و وي در ميان آنها کتاب زُهَر را يافت.

اصالت اين کتاب از همان ابتدا مورد ترديد قرار گرفت و از جمله زن و دختر فوق منکر داستان موسي لئوني شدند. مضمون کتاب و اشارات تاريخي آن نيز قدمت منتسب به آن را مردود مي‌سازد. براي نمونه، بسياري از شخصيت‌هايي که در کتاب زُهَر از آنان ياد شده معاصر شمعون بن يوحاي فوق‌الذکر نبودند. امروزه محققين، اعم از يهودي و غيريهودي، ترديدي ندارند که کتاب زُهَر در فاصلۀ سال‏هاي (1270 تا 1300) ميلادي تدوين شده و مصنف آن موسي لئوني است.

مأخذ: ( Judaica, vol. 5, p. 1478; vol. 16, pp. 1208-1209)

انتشار کتاب زُهَر يک‌باره صورت نگرفت. ابتدا برخي يهوديان نامدار، به ‏ويژه «تودورس ابولافي»، در آثارشان به بخش‏هاي کوتاهي از زُهَر، به عنوان يک اثر کهن و معتبر و ناياب که گويا تنها در دسترس برخي خواص است، استناد کردند و همگان را تشنه آن نمودند. به‌تدريج و در يک دورۀ نسبتاً طولاني فصل‌هايي از کتاب زُهَر در محافل کابالي آشکار شد. در سدۀ شانزدهم نسخ دستنويس زُهَر در کانون‏هاي فرهنگي اروپا پخش شد و سرانجام در سال‏هاي (1558-1560) به چاپ رسيد.

اين کتاب در سدۀ شانزدهم به زبان‏هاي لاتين و عبري ترجمه و منتشر شد. در سال‏هاي (1945-1958) متن کامل زُهَر به همراه ترجمۀ عبري، حواشي و توضيحات و اضافات در 22 جلد در اورشليم به چاپ رسيد. در سال‏هاي (1933-1934) ترجمۀ انگليسي متن کامل زُهَر در پنج جلد در لندن منتشر شد. اين ترجمه در سال 1978 تجديد چاپ شد.

Harry Sperling, Maurice Simon, Paul Philip Levertoff (Translators), The Zohar, Introduction by J. Abelson, London, England: Soncino Press, 1933—1934, 5 vols., reprinted 1978

در سال 2003 دانشگاه استانفورد ترجمۀ منقحي از کتاب زُهَر در دو جلد منتشر کرد.

(The Zohar: Pritzker Edition, translated with commentary by Daniel C. Matt, Stanford University Press, 2003, 2 vol (536 pp. + 496 pp., $ 90.00

کتاب زُهَر مشتمل بر 24 فصل است. بخش عمدۀ اين اثر شرح گفتگوهاي شمعون بن يوحاي با حلقه مريدان و شاگردانش است که در آن مکاشفات خود و رازهاي هستي را فاش مي‌کند. اين فصل‌ها نام‌هايي چون «ايدرا ربا»(Idra Rabba) (مجمع بزرگ)، «ايدرا زوتا»(Idra Zuta) (مجمع کوچک)، «راز درازين»(Raza de-Razin) (راز رازها)، «ستري توره» (Sitrei Torah) (اسرار تورات) و غيره را بر خود دارد. اين مجموعه شامل حدود دو هزار صفحه چاپي است ولي پيروان فرقه کابالا مدعي‌اند که اين تنها بخش کوچکي از کتاب اصلي است که در گذشته‌هاي دور چهل شتر آن را حمل مي‌کرد. کاباليست‌ها کتاب زُهَر را به سان کشتي نوح مي‌دانند که حاملين خود را از توفان نجات مي‌دهد؛ خداوند نخستين بار از طريق شعلۀ آتش خود را بر موسي ظاهر کرد، ولي بر موسی‌هاي پسين از طريق «نور توره» ظهور مي‌کند و آن انکشاف رازهاي «قباله» (کابالا) است.

مفاهيم رازآميز اين کتاب سرشار از پيشگويي دربارۀ سرنوشت و «رسالت الهي» و آيندۀ قوم يهود است. پيشگويي‏هاي کتاب، از آنجا که به شمعون بن يوحاي در سدۀ دوّم ميلادي نسبت داده مي‌شود، طبعاً حيرت‌انگيز است و اعتماد خواننده را به پيشگويي‏هاي آينده‌اي که رخ نداده جلب مي‌کند. در کتاب زُهَر وضع کنوني يهوديان «دوران گذار» توصيف شده که سرآغاز دوران ظهور مسيح است. ابتدا موسي ظهور خواهد کرد و راه را براي ظهور دو مسيح خواهد گشود: مسيح بن يوسف و مسيح بن داوود. نام مسيح بن يوسف، که با عيسي بن مريم (ع) انطباق دارد، طبعاً اعتماد مسيحيان را به اين پيشگويي جلب مي‌کرد. مسيح بن داوود نيز همان «مسيح موعود» (ماشي‌يَح) يهوديان است. بدينسان، تصوف کابالا از همان آغاز اين توانايي بالقوه را داشت که به طريقتي مشترک در ميان مسيحيان و يهوديان بدل شود.

  1. هنوز دیدگاهی داده نشده است.
  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: